เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่า
ดอยผาเมือง
จังหวัดลำปาง และลำพูน |
| |
| |
| |
| ข้อมูลทั่วไป |
ป่าดอยผาเมืองเป็นเทือกเขาสูงชันที่ทอดตัวไปตามแนว เหนือ-ใต้
และกั้นอาณาเขตระหว่างจังหวัดลำปางกับจังหวัดลำพูน ประกอบด้วยยอดเขาสูงชันหลายลูก
เช่น ดอยผาเมือง ดอยห้วยหก ดอยผาด่าน ดอยกิวโหวก ดอยฝัดดี ฯลฯ เป็นป่าต้นน้ำที่มีสภาพป่าอุดมสมบูรณ์
ต่อมาราษฎรได้อพยพเข้าไปแผ้วถางป่าเพื่อทำการเกษตร ส่วนบริเวณบนยอดดอยมีชาวเขาเผ่ากระเหรี่ยงอาศัยอยู่กระจัดกระจายทั่วไป
ในปีพ.ศ. ๒๕๐๗รัฐบาลจึงประกาศป่าที่อยู่ในท้องที่อำเภอบ้านโฮ่ง เป็นป่าสงวนแห่งชาติป่าบ้านโฮ่ง
ในปีพ.ศ. ๒๕๐๘ ประกาศป่าที่อยู่ในอำเภอแม่ทาเป็น ป่าสงวนแห่งชาติแม่ทา และปี
พ.ศ.๒๕๑๕ รัฐบาลได้ประกาศป่าที่อยู่ในอำเภอลี้ เป็นป่าสงวน แห่งชาติป่าขุนแม่ลี้
ต่อมาในราวปี ๒๕๑๔ กรมป่าไม้ได้กำหนดป่าเหล่านี้ เป็นป่าโครงการไม้กระยาเลย
และเริ่มให้สัมปทานการทำไม้ เมื่อปี พ.ศ. ๒๕๑๕
หลังจากมีการสร้างเขื่อนภูมิพล รัฐบาลได้เล็งเห็นถึงความสำคัญของป่าต้นน้ำลำธาร
ที่อยู่บริเวณเหนือเขื่อนภูมิพล ให้ได้รับการป้องกันรักษาอย่างปลอดภัย เพราะว่าป่าต้นน้ำลำธารมีความสำคัญยิ่งต่อการเกษตรกรรมของประเทศ
ฉะนั้นเพื่อให้การพิจารณาเกี่ยวกับการใช้ประโยชน์จากป่าไม้เป็นไปโดยความรอบคอบ
ไม่ให้กระทบกระเทือน และไม่ให้เกิดความเสียหายต่อป่า ต้นน้ำลำธาร กระทรวงเกษตรและสหกรณ์จึงได้แต่งตั้งคณะกรรมการขึ้น
เพื่อพิจารณากำหนด พื้นที่ป่าไม้ในท้องที่ต่าง ๆ ของประเทศว่าบริเวณใดบ้างเป็นป่าต้นน้ำลำธาร
เพื่อพิจารณาจากการใช้ประโยชน์พื้นที่ป่าไม้ให้ถูกต้องตามหลักวิชาการ
จากการพิจารณาของคณะกรรมการปรากฎว่า บริเวณป่าต้นน้ำลำธารลุ่มแม่น้ำปิงเหนือเขื่อนภูมิพล
ซึ่งมีเนื้อที่ ๒๖,๒๖๒.๕ ตารางกิโลเมตร เป็นป่าต้นน้ำลำธารของเขื่อนภูมิพล
ต่อมาคณะรัฐมนตรีได้มีมติเห็นชอบตามเสนอของคณะกรรมการชุดดังกล่าว เมื่อวันที่
๑๔ มกราคม ๒๕๑๘ ให้ความเห็นชอบกำหนดให้ป่าลุ่มน้ำแม่ปิง พื้นที่ประมาณ ๑๕,๐๐๐
ตารางกิโลเมตร เป็นป่าต้นน้ำลำธารชั้น 1 ห้ามมิให้มีการขอใช้พื้นที่และเข้าทำประโยชน์ใด
ๆ ในพื้นที่ป่าโดยเด็ดขาด และ ป่าดอยผาเมือง ซึ่งมีเนื้อที่ ๕๘๕ ตารางกิโลเมตร
ก็เป็นส่วนหนึ่งของป่าต้นน้ำลำธารชั้นหนึ่งของ ลุ่มแม่น้ำปิง ฉะนั้นป่าโครงการไม้กระยาเลยที่กรมป่าไม้ได้วางไว้ในหลายโครงการจึงถูกระงับไป
ต่อมาในปี พ.ศ. ๒๕๒๐ กองอนุรักษ์สัตว์ป่า กรมป่าไม้ ได้รับรายงานจากเจ้าหน้าที่
ป่าไม้ประจำสำนักงานป่าไม้เขตเชียงใหม่ และราษฎรในจังหวัดลำพูนว่า ป่าดอยผาเมืองนอกจากจะมีสภาพป่าที่อุดมสมบูรณ์แล้ว
ยังมีสัตว์ป่านานาชนิดชุกชุมอีกด้วย และเห็นสมควรให้ประกาศเป็นเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่า
กรมป่าไม้จึงส่งเจ้าหน้าที่ออกไปสำรวจพบว่า ป่าดอยผาเมืองประกอบด้วย เทือกเขาสูงชันสลับซับซ้อนมีสภาพป่าหลายแบบ
เช่น ป่าเต็งรัง ป่าเบญพรรณ ป่าดิบเขา สภาพป่าบางแห่งมีทิวทัศน์สวยงาม สามารถจัดให้เป็นสถานที่ท่องเที่ยวและเป็นที่พักผ่อนหย่อนใจได้เป็นอย่างดี
มีสัตว์ป่านานาชนิดชุกชุมสมควรประกาศให้เป็นเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่า เพื่อรักษาป่าต้นน้ำลำธารของเขื่อนภูมิพล
และสงวนพันธุ์สัตว์ป่ามิให้สูญพันธุ์ กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ จึงประมวลเรื่องราวเสนอต่อคณะรัฐมนตรี
ขอความเห็นชอบให้ออกพระราชกฤษฎีกาประกาศป่าดอยผาเมืองให้เป็นเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่า
คณะรัฐมนตรีได้มีมติเห็นชอบเมื่อวันที่ ๑๗มิถุนายน ๒๕๒๓ ให้ประกาศเป็นเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าได้
ต่อมาเมื่อวันที่ ๖ กรกฎาคม ๒๕๒๓ รัฐบาลจึงได้ประกาศป่าดอยผาเมืองเป็นเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่า
ตามราชกิจจานุเบกษา ฉบับพิเศษหน้า ๒๔ เล่ม ๙๗ ตอนที่ ๑๐๙ ลงวันที่ ๑๖กรกฎาคม
๒๕๒๓ |
| |
| ลักษณะภูมิประเทศ |
| เป็นเทือกเขาสูงชัน ยอดเขาที่สูงที่สุด คือ ดอยนก สูงจากระดับน้ำทะเลประมาณ
๑,๒๙๓เมตร และมีหินโผล่กระจัดกระจายทั่วไป |
| |
| ลักษณะภูมิอากาศ |
| ลักษณะภูมิอากาศจะเปลี่ยนแปลงไปตามฤดูกาล ฤดูหนาวค่อนข้างหนาว
ฤดูร้อนอากาศไม่ร้อน ฤดูฝนมีฝนตกชุกเป็นบางแห่งของภูมิประเทศ อุณหภูมิโดยเฉลี่ยประมาณ
๓๕ องศาเซลเซียส |
| |
| พืชพรรณและสัตว์ป่า |
มีสภาพป่าเป็นป่าผสมหลายชนิด ประกอบด้วยป่าเต็งรัง ป่าเบญจพรรณ
ป่าดิบเขา ป่าดิบชื้นและป่าสนเขา พรรณไม้โดยทั่วไปประกอบด้วย เหียง พลวง เต็ง
รัง รกฟ้า ยาง ตะแบก แดง ประดู่ ขะเจ๊าะ ตะคร้ำ มะแฟน มะค่าโมง สัก เติม สน
แดงน้ำ ดำด่าง และอื่น ๆ
สัตว์ป่า
ภายในพื้นที่ของเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าดอยผาเมืองมีสัตว์ป่าอาศัยอยู่หลายชนิด
เช่น หมี เสือ เก้ง ไก่ป่า นกเอี้ยงสาริกา นกเขาลาย เหยี่ยว กิ่งก่าบิน กระรอกบินเล็ก
ลิ่น แลน บ่าง หมูป่า ตุ่น งูกะปะ งูเหลือม งูเห่า ฯลฯ |
| |
| แหล่งท่องเที่ยว |
| ในช่วงเดือนมกราคมถึงเดือนกุมภาพันธ์ทุกปีจะพบป่าเปลี่ยนสีรอบ
ๆ บริเวณหน่วยพิทักษ์ป่าดอยอีหุ้ย เพียงปีละครั้ง และมีดงต้นสนขึ้นกระจัดกระจายอยู่ทั่วภูมิประเทศ
|
|
| |
| สิ่งอำนวยความสะดวก |
| มีบ้านพักรับรอง ๔ ห้องนอน จำนวน ๑ หลัง ไว้คอยอำนวยความสะดวก |
|
| |
| ที่พัก-บริการ |
|
| |
| ที่ติดต่อและการเดินทาง |
| เดินทางโดยทางรถยนต์ จากสถานีขนส่งสายเหนือ (หมอชิต)
มาลงที่สถานีขนส่งจังหวัดลำปาง จากนั้นเดินทางโดยรถประจำทางที่จะขึ้นมาเชียงใหม่
มาลงประมาณหลักกิโลเมตรที่ ๒๙ ถึงที่ทำการเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าดอยผาเมือง
|
|
| |
| เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าดอยผาเมือง ตู้ ป.ณ.
๕ อำเภอห้างฉัตร จังหวัดลำปาง ๕๒๑๙๐ |
| |
| ที่มา : กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่าและพันธุ์พืช
โทรศัพท์ : ๐-๒๕๖๒-๐๗๖๐ |
| |
| จัดทำโดย : |
นักศึกษาฝึกงาน จากมหาวิทยาลัยราชภัฎร้อยเอ็ด (ระหว่างเดือน
เม.ย. - พ.ค. ๔๘) |
| |
- นายภูวดลย์ แก้วบุตรดี
- นายเลิงศักดิ์ ชาวนาผือ
|
|
