เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่า ห้วยขาแข้ง
จังหวัดอุทัยธานี |
| |
| |
| |
| ข้อมูลทั่วไป |
กรมป่าไม้ได้เข้าไปดำเนินการเพื่อจัดการป่าห้วยขาแข้งให้เป็นเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่ามาตั้งแต่ปี
พ.ศ.๒๕๐๘ แต่ในเวลานั้นทางราชการไม่สนับสนุนให้มีการจัดตั้งเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่า
จนกระทั่งถึงปี พ.ศ.๒๕๑๕ เมื่อนโยบายทางราชการเปลี่ยนแปลงไป จึงได้มีการดำเนินการอย่างจริงจัง
ด้วยออกพระราชกฤษฎีกากำหนดป่าห้วยขาแข้ง ให้เป็นเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าตามกฏหมาย
โดยประกาศของคณะปฏิวัติฉบับที่ ๒๐๑ ลงวันที่ ๒๖ สิงหาคม พ.ศ.๒๕๑๕ ต่อมาเมื่อวันที่
๒๑ พฤษภาคม พ.ศ.๒๕๒๙ ได้มีพระราชกฤษฎีกาขยายเขตเพิ่มเนื้อที่ให้มากขึ้น
สืบเนื่องมาจากความอุดมสมบูรณ์ของป่าไม้และสัตว์ป่าจนเป็นที่ยอมรับของนักวิจัยชาวไทยและ
ชาวต่างประเทศว่า เป็นพื้นที่ป่าอนุรักษ์ขนาดใหญ่ มีความหลากหลายของพันธุ์สัตว์และพรรณพืช
ดังนั้นในปี พ.ศ.๒๕๓๔ เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าห้วยขาแข้ง รวมกับเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าทุ่งใหญ่นเรศวร
จึงได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นพื้นที่มรดกทางธรรมชาติของโลก โดยความเห็นชอบของคณะกรรมการมรดกโลก
ในการประชุมครั้งที่ ๑๕ ณ เมืองคาร์เถจ ประเทศตูนีเซีย
สำนักงานเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าห้วยขาแข้งตั้งอยู่เชิงเขาหินแดง ริมห้วยทับเสลา
ห่างจากตัวจังหวัดอุทัยธานีตามเส้นทางรถยนต์ ๙๐ กิโลเมตร อาณาเขตของเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าห้วยขาแข้งครอบคลุมท้องที่ตำบลระบำ
ตำบลป่าอ้อ อำเภอลานสัก ตำบลทองหลาง กิ่งอำเภอห้วยคต อำเภอบ้านไร่ ตำบลแก่นมะกรูด
อำเภอบ้านไร่ จังหวัดอุทัยธานี และตำบลแม่ละมุ้ง อำเภออุ้มผาง จังหวัดตาก ปัจจุบันมีเนื้อที่ประมาณ
๑,๗๓๗,๕๘๗ ไร่ หรือ ๒,๗๘๓.๓ ตารางกิโลเมตร |
| |
| ลักษณะภูมิประเทศ |
| โดยทั่วไปมีสภาพเป็นภูเขา มีความสูงจากระดับน้ำทะเลระหว่าง
๒๐๐-๑,๖๕๐ เมตร เป็นต้นน้ำลำธารของลำห้วยหลายสาย ที่สำคัญที่สุด คือ ห้วยขาแข้ง
ซึ่งไหลผ่านกลางพื้นที่และมีน้ำตลอดปี ทางซีกตะวันตกเป็นป่าทึบและภูเขาสลับซับซ้อน
จึงก่อให้เกิดลำธารสั้น ๆ หลายสายไหลลงห้วยขาแข้ง ทางซีกตะวันออกมีลำห้วยที่ใหญ่กว่า
ได้แก่ ห้วยไอ้เยาะ ที่มีต้นน้ำมาจากเขานางรำและเขาเขียว ห้วยแม่ดีเกิดจากเทือกเขาน้ำเย็น
ไหลลงสู่ลำห้วยขาแข้ง และห้วยทับเสลา ซึ่งมีต้นน้ำไหลมาจากเทือกเขาในจังหวัดนครสวรรค์
เป็นแนวเขตธรรมชาติของเขตรักษาพันธุ์ สัตว์ป่าทางด้านตะวันออกและไหลผ่านที่ทำการเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าลงสู่แม่น้ำสะแกกรัง |
| |
| ลักษณะภูมิอากาศ |
| |
| |
| พืชพรรณและสัตว์ป่า |
| สภาพป่าส่วนมากยังสมบูรณ์ เนื่องจากไม่เคยผ่านการทำไม้มาก่อน
บริเวณที่ลุ่ม ริมห้วยขาแข้งและห้วยใหญ่ ๆ เป็นป่าดงดิบชื้น ที่สูงขึ้นไปจะเป็นส่วนผสมระหว่างป่าดิบแล้งและป่าเบญจพรรณ
บางแห่งจะมีไผ่รวกขึ้นเป็นกลุ่ม ๆ หรือกระจัดกระจายเป็นหย่อม ๆ บนยอดเขาสูงมาก
ๆ จะเป็นป่าดิบเขา โดยที่ป่าห้วยขาแข้งเป็นป่าผืนใหญ่ที่มีเนื่อที่กว้างขวาง
มีอาณาเขตบริเวณติดต่อกับเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าทุ่งใหญ่นเรศวรที่เชื่อมโยงไปถึงประเทศพม่า
สัตว์ป่าสามารถหลบหลีกไปถึงกันได้ จึงมีสัตว์ป่าอาศัยอยู่อย่างชุกชุม รวมทั้งบางชนิดที่หายากและใกล้จะสูญพันธุ์
ได้แก่ วัวแดง กวางควายป่า ช้างป่า กระทิง เก้ง หมูป่า ลิง ชะนี ค่าง สมเสร็จ
เสือชนิดต่าง ๆ นกยูง ไก่ฟ้า ไก่ป่า นกหัวขวาน และนกชนิดอื่น ๆ อยู่กระจัดกระจายทั่วไป
ซึ่งสามารถเห็นตัวและพบร่องรอยอยู่เสมอ |
| |
| แหล่งท่องเที่ยว |
ลำห้วยขาแข้ง ได้ชื่อว่าเป็นลำน้ำที่มีความสวยงามตามธรรมชาติมากที่สุดแห่งหนึ่งของประเทศไทย
เป็นลำน้ำสายใหญ่ให้น้ำตลอดปี นอกจากจะมีน้ำที่ใสแล้วบางตอนยังเกิดหาดทรายที่ขาวสะอาดทอดไปตามริมลำห้วย
มีปลาชุกชุมมาก รวมทั้งสัตว์ป่าและสัตว์ปีกที่อาศัยอยู่ริมน้ำ ตอนที่มีชื่อเสียงมากที่สุด
คือ บริเวณสบห้วยไอ้เยาะไหลลงห้วยขาแข้ง
น้ำตกโจน เป็นน้ำตกที่มีน้ำตลอดปี เป็นส่วนหนึ่งของลำห้วยทับเสลาไหลผ่านช่องเขาแคบ
ๆ และเปลี่ยนระดับฉับพลันก่อให้เกิดน้ำตกมีความสูงประมาณ ๕๐ เมตร
วงตีไก่ เป็นปรากฏการณ์ประหลาดของธรรมชาติที่เกิดมีก้อนหินขนาดต่าง ๆ
วางเรียงกันเป็นวง ๆ หลายวง มีชื่อทางเข้าคล้ายประตู ๔ ด้าน
โป่งนายสอ ตั้งชื่อตามชื่อพรานป่าซึ่งเสียชีวิตเพราะถูกแรดทำร้าย อยู่ทางฝั่งขวาของลำห้วยขาแข้ง
ตอนกลางของเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่ามีน้ำซับตลอดปี จึงมีสัตว์ป่าชุกชุมมาก
โป่งพุน้ำร้อน เป็นโป่งใหญ่อยู่ทางตอนเหนือทางฝั่งซ้ายของลำห้วยขาแข้ง
มีบ่อ น้ำพุร้อนอยู่ใกล้ ๆ สัตว์ป่าโดยเฉพาะกระทิง วัวแดง และกวาง
มีชุกชุมมาก
นอกจากนี้ยังมีโป่งต่าง ๆ ซึ่งมีชื่อเสียงมากอีกหลายโป่ง เช่น โป่งแสนโต๊ะ
โป่งตะคร้อ โป่งหญิง โป่งเจียว โป่งสมอ เป็นต้น |
|
| |
| สิ่งอำนวยความสะดวก |
| |
| |
| ที่พัก-บริการ |
|
| |
| ที่ติดต่อและการเดินทาง |
| ตั้งต้นจากจังหวัดอุทัยธานีผ่านอำเภอหนองฉางและอำเภอลานสัก
ถึงหลักกิโลเมตรที่๕๓ มีทางแยกทางซ้ายเข้าไปอีกประมาณ ๑๕ กิโลเมตร ถึงสำนักงานเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่า
ห้วยขาแข้ง รวมระยะทางจากจังหวัดอุทัยธานีประมาณ ๙๐ กิโลเมตร |
|
| |
| เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าห้วยขาแข้ง ตู้ ปณ.
๗ อำเภอลานสัก จังหวัดอุทัยธานี ๖๑๑๖๐ |
| |
| ที่มา : กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่าและพันธุ์พืช
โทรศัพท์ : ๐-๒๕๖๒-๐๗๖๐ |
| |
| จัดทำโดย : |
นักศึกษาฝึกงาน จากมหาวิทยาลัยราชภัฎร้อยเอ็ด (ระหว่างเดือน
เม.ย. - พ.ค. ๔๘) |
| |
- นายภูวดลย์ แก้วบุตรดี
- นายเลิงศักดิ์ ชาวนาผือ
|
|
