|
|
 |
๔
เม.ย. ๔๘ |
 |
| |
วิธีใช้ แผนที่ฟ้า ของสมาคมดาราศาสตร์ไทย
( สำหรับดูดาวด้วยตาเปล่า และกล้องสองตาเบื้องต้น )
A |
กรอบนอกของแผนที่ดาว ทำจากกระดาษแข็งสีน้ำเงิน, เป็นส่วนที่ Fixed
อยู่กับที่หมุนไม่ได้, จะสามารถใช้งานได้ทั้งสองด้าน, แต่ในภาพเรากำลังใช้งานด้าน
"ขั้วฟ้าเหนือ" คือเราหันไปทางทิศเหนือ ขณะใช้แผนที่นี้ดูดาวบนท้องฟ้านั่นเอง
|
B |
หมุดทองเหลือง เป็นจุดหมุนของแผนที่ดาว,
เป็นตำแหน่งที่ออกแบบให้ตอกทับ "ดาวเหนือ" (POLARIS) บนท้องฟ้าพอดี,
หมายความว่าบนท้องฟ้าจริง อาจจะถือได้ว่าดาวเหนืออยู่นิ่งๆ ไม่เคลื่อนที่,
ในขณะที่ดาวและวัตถุอื่น (จะอธิบายเพิ่ม) บนท้องฟ้าเคลื่อนที่ รอบดาวเหนืออย่างช้าๆ,
ตามเวลาที่ผ่านไป... (หมายความว่า ดาวเหนือเป็นศูนย์กลางหรือ???)
(จะใช้เวลาอธิบายภายหลังนะจ๊ะ) |
C |
รอยบากช่องนี้สำหรับ ใช้นิ้วชี้ขยับ-หมุน, (จะหมุนตามเข็ม หรือ
ทวนเข็มนาฬิกา ขึ้นอยู่กับเวลาที่เราต้องการดู) |
D |
หน้านี้แสดงว่าเรากำลังดูและ หันหน้าไปทางทิศเหนือบนท้องฟ้าจริง,
แผนที่นี้ออกแบบ ให้ใช้สำหรับประเทศไทยและคนไทยเท่านั้น...จริงจรี้ง!
(เหตุผลเพราะอะไรให้ลองช่วยคิดเอาเอง, แต่บอกใบ้ให้ว่าเป็น..."กาล-เทศะ")
ออกแบบโดยคนไทย(น่าภูมิใจม้าก), เป็นอาศาสมัครของสมาคมดาราศาสตร์ไทย |
E,F,G,H |
วิธีการใช้ พยายามใช้ภาษาง่ายๆเหมือนคุยกัน ค่อยๆทำตาม...step
by step |
E |
วันที่ และ เดือน แผ่นกระดาษแข็งวงกลมหมุนได้, พื้นสีขาว, พิมพ์อักษรสีนำเงิน,แสดงวันที่-เดือน
๑.แบ่งเป็น ๑๒ ช่องใหญ่ คือ ๑๒ เดือน ของรอบปี (มกราคม ถึง ธันวาคม)
๒.ในแต่ละช่องใหญ่ จะถูกแบ่งซอยเป็นช่องเล็กๆ ซึ่งก็คือ วันที่ นั่นเอง
๓.ยกตัวอย่างเช่น ต้องการดูดาวในวันที่ ๑๐ มิถุนายน ,ให้ทำตามดังนี้...
*** หาเดือน มิถุนายน ให้เจอก่อน, *** จะเห็นเลข ๑๐ ,ก็คือ วันที่
"๑๐ มิถุนายน", ดูภาพประกอบ,ตรงจุดที่ลูกศร (E) ชี้ไว้....ใจเย็นๆพักกินกาแฟแล้วไปต่อข้อ
(F) |
F |
เวลา กระดาษแข็งสีนำเงิน fixed อยู่กับที่หมุนไม่ได้,
๑.แบ่งเป็น ๒๔ ช่องใหญ่ คือ ๒๔ ชั่วโมง
๒.ในแต่ละช่องใหญ่ จะถูกแบ่งซอยเป็นช่องเล็กๆจำนวน ๖ ช่อง คือช่องละ
๑๐ นาที
๓.ยกตัวอย่างเช่น ต้องการดูดาว ณ. เวลา ๒๐.๐๐ น. (๒ ทุ่ม) ของวันที่
๑๐ มิถุนายน ***ให้เอาผลจากข้อ (E) หมุนมาชนกับ เวลา ๒๐.๐๐ น.(เลข
๒๐ ถ้วน) OK.=======>>> เราพร้อมจะดูดาวแล้ว นะจะบอกให้???
... ต่อ ข้อ (G) |
G |
พื้นที่แสดง ดาว, กลุ่มดาว และวัตถุบนท้องฟ้า, ที่คนปกติสามารถมองเห็นได้ด้วยตาเปล่า
(ไม่ต้องใช้กล้อง), จะถูกแสดงให้ปรากฏเป็นจุดกลม บนกระดาษแข็งสีขาว,
ดาวสว่างมาก=จุดใหญ่ ,ดาวสว่างน้อย=จุดเล็ก, และถ้าหากดาว (STAR)
บริเวณใดเรียงตัวกันเป็นกลุ่มดาว (CONSTELLATION) ก็จะเชื่อมด้วยเส้นตรงให้เป็นรูปร่าง
เพื่อให้ตรวจสอบตำแหน่งกันเองได้ (จริงๆบนท้องฟ้าไม่มีเส้นตรงเหล่านี้นะ
อย่างง ,เราขีดเขียนขึ้นเอง) ในภาพ ลูกศรชี้กลุ่มดาว จระเข้ (ฝรั่งเรียก
หมีใหญ่ ,URSA MAJOR) ประกอบด้วยดาวที่เห็นได้ชัดเจน ๗ ดวง |
H |
แผ่นพลาสติก มีเส้นสีเขียวแนวตั้ง-แนวนอน,
๑.เส้นแนวตั้งแต่ละเส้นมีเสกลห่างกัน ๔๕ องศา,(๐, ๔๕, ๙๐, ๑๓๕, ...,
๓๑๕, ๓๖๐),
๒.เส้นแนวนอนแต่ละเส้นมีเสกลห่างกัน ๑๕ องศา,(๐, ๑๕, ๓๐, ๔๕, ๖๐,
๗๕, ๙๐),
๓.เส้นแนวตั้งบอกเราว่า...ดาว,กลุ่มดาวนั้นๆ อยู่สูงจากเท่าไร? จากพื้นขอบฟ้า,
๔.เส้นแนวนอนบอกเราว่า...ดาว,กลุ่มดาวนั้นๆ อยู่ห่างจากทิศเหนือไปกี่องศา?
(ตามเข็มนาฬิกา) เช่น ดาวเหนือ (PORALIS) (อยู่ตรงหมุดทองเหลือง,
เป็นส่วนหนึ่งของกล่มดาวหมีเล็ก) อยู่สูงจากขอบฟ้าประมาณ ๑๕ องศา
(เฉลี่ยที่กึ่งกลางประเทศ) และอยู่ห่างจากทิศเหนือในแนวราบเท่ากับ
๐ องศา ซึ่งก็คือทิศเหนือนั่นเอง.,
๕.หลักการสำคัญเราต้องเข้าใจว่าแผนที่ดาวแสดงได้เพียง ๒ มิติ, แต่บนท้องฟ้าที่เรามองดูดาวจริงเป็น
๓ มิติ, ดังนั้นขอให้จินตนาการว่าตัวเราเป็นมดตัวเล็กๆ ยืนตรงขอบกระดาษแข็งสีฟ้าเหนือเลขศูนย์
ตรงลูกศรชี้ (ทิศเหนือ) กำลังเงยหน้ามองแผนที่ดาวนี้อยู่อย่างใจจดจ่อ...
|
Note |
A=D=F เป็นแผ่นเดียวกัน และ C=E=G เป็นแผ่นวงกลมอันเดียวกัน |
ซื้อที่ไหน |
ซื้อ แผนที่ดูดาวแบบหมุนได้และใช้ได้ ๒ หน้า (ขั้วฟ้าเหนือ-ฟ้าใต้)
ซื้อได้ที่ซุ้มร้านขายของที่ระลึกชื่อ "ใจแสตมป์" อยู่ภายในท้องฟ้าจำลอง
กรุงเทพ ฯ ราคาถูกมากเพียง ๖๐ บาท (ถ้าเป็นของต่าวประเทศราคา ๕๐๐-๖๐๐
บาท) (สามารถดูดาว ได้ทุกแห่งของประเทศไทย และดูได้ตลอดปี ถ้าผนไม่ตกนะ)
หรือส่งซื้อได้ที่ " สมาคมดาราศาสตร์ไทย " ๙๒๘ ศูนย์วิทยาศาสตร์เพื่อการศึกษา
ถ.สุขุมวิท ,กทม. ,๑๐๑๑๐ ธนาณัติสั่งจ่ายในนาม "สมาคมดาราศาสตร์ไทย"
ราคาแผ่นละ ๖๐ บาท ค่าจัดส่ง ๑๕ บาท. |
|
|
|
 |
|
 |
|
