นักพฤษศาสตร์ จำแนกประเภทของเฟิน โดยยึดตามลักษณะของถิ่นที่อยู่อาศัยและสิ่งแวดล้อม หรือนิเวศวิทยา ดังต่อไปนี้

๑. กลุ่มเฟินดิน-ทนแดด (Terrestial-Sun-Ferns)
๒. กลุ่มเฟินดิน-ชอบร่มเงา (Terrestial-Shade-Ferns)
๓. กลุ่มเฟินเถาเลื้อย (Climbing Ferns)
๔. กลุ่มเฟินเกาะอาศัย หรือไม้อากาศ (Epiphytes)
๕. กลุ่มเฟินผา (Lithophytic Ferns หรือ Rock Ferns)
๖. กลุ่มเฟินน้ำ (Aquatic Ferns)
๗. กลุ่มเฟินภูเขา (Mountain Fern)

เฟินในกลุ่มนี้ บางชนิดชอบอยู่ร่ม และบางชนิดที่ชอบแดดจัด และมีการพัฒนาปรับตัว เพื่อดำรงชีวิตเกาะอยู่บนต้นไม้แตกต่างกันไป

ในกลุ่มที่ชอบร่มเงา มักจะอยู่ตามส่วนล่างของลำต้นไม้ใหญ่ หรืออยูใกล้ลำธาร ใกล้น้ำตก หรือในป่าดงดิบ ที่มีเมฑหมอกปกคลุม
มีการพัฒนาปรับตัวรูปแบบต่างๆ กัน บางชนิดปรับตัวได้ดี เมื่อถึงฤดูแล้ง ด้วยการงอหรือหุบใบลง เพื่อป้องกันสูญเสียน้ำจากการคายน้ำ

ในกลุ่มที่ชอบแสงมาก บางชนิดพัฒนาใบเป็นใบหนาอวบน้ำและผิวใบมัน เพื่อเก็บน้ำไว้ใช้ในฤดูแล้ง สังเกตุเฟินในกลุ่มนี้ มีระบบรากเป็นขนฟูเหมือนฟองน้ำ เพื่อช่วยกักเก็บน้ำไว้ใช้ในหน้าแล้งได้อีกด้วย
ในบางชนิด มีการพัฒนาปรับตัวให้สามารถทนทานต่อสภาพในฤดูแล้งได้ดีในหลายๆ รูปแบบ ตัวอย่าง เช่น เฟินข้าหลวง เฟินชายฟ้าสีดา กระแตไต่ไม้ เฟินเจ้างูเขียว และเกล็ดนาคราช เหล่านี้เป็นต้น