อุทยานแห่งชาติศรีสัชนาลัย เดิมชื่อ ป่าคา หมายถึง ป่าคาหลวง หรือสันกลางแม่วังช้าง ตั้งอยู่ที่ บ้านป่าคา ม.๖ ต.บ้านแก่ง ได้จัดตั้งขึ้น ตามพระราชประสงค์ของ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดชฯ เพื่อรักษาสภาพป่า ที่เป็นต้นน้ำลำธาร และอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติไว้ ครอบคลุมพื้นที่ของ อ.ศรีสัชนาลัย และ อ.ทุ่งเสลี่ยม มีพื้นที่ประมาณ ๒๑๓ ตารางกิโลเมตร และต่อมากรมป่าไม้ ได้ดำเนินการผนวกพื้นที่ เพิ่มเติมในท้องที่ อ.เถิน จ.ลำปาง มีพื้นที่ประมาณ ๑๐๖ ตารางกิโลเมตร รวมพื้นที่ทั้งสิ้น ๓๑๙ ตารางกิโลเมตร อุทยานฯ มีลักษณะเป็นทุ่งหญ้าคาขนาดใหญ่ เป็นต้นน้ำของแม่น้ำท่าแพ สภาพพื้นที่โดยทั่วไป มีลักษณะสัณฐานเป็นเทือกเขา ประกอบด้วย ป่าเบญจพรรณ ป่าเต็งรัง ป่าดงดิบเขา สัตว์ป่าที่พบได้แก่ กระแต เสือไฟ อีเห็นข้างลาย เลียงผา เต่าปูลู เป็นต้น และได้รับการประกาศเป็น อุทยานแห่งชาติ ศรีสัชนาลัย เมื่อวันที่ ๘ พฤษภาคม ๒๕๒๔
สถานที่น่าสนใจภายในบริเวณอุทยานฯ ได้แก่
น้ำตกตาดเดือน เป็นน้ำตกที่เกิดจาก ลำห้วยแม่ท่าแพ เป็นลานหินกว้าง และแอ่งน้ำ เหมาะสำหรับการพักผ่อนหย่อนใจ ห่างจากที่ทำการอุทยานฯ ประมาณ ๓๐๐ เมตร
ถ้ำธาราวสันต์ โดยรอบบริเวณถ้ำ จะพบกับพรรณไม้ และสัตว์ป่า เช่น จันทน์ผา เสียงผา เป็นต้น ภายในถ้ำมีหินงอก หินย้อย ห่างจากที่ทำการอุทยานฯ ประมาณ ๑.๕ กิโลเมตร
น้ำตกห้วยทรายขาว เกิดจากลำห้วยทรายขาว ไหลผ่านหน้าผาหิน ลงสู่แอ่งน้ำขนาดเล็ก ตัวน้ำตกมีทั้งหมด ๗ ชั้น ลดหลั่นกันไป น้ำตกทรายขาวนี้ อยู่ใจกลางขุนเขา และโดยรอบมีต้นไม้นานาพันธุ์ ห่างจากที่ทำการอุทยานฯ ประมาณ ๓ กิโลเมตร
น้ำตกตาดดาว ต้นน้ำเกิดจากลำห้วยแม่ท่าแพ เป็นน้ำตกขนาดใหญ่ ที่มีความสวย ตัวน้ำตกไหลลงมาจากหน้าผา กว้างที่สูงชัน มี ๒ สาย สูงประมาณ ๕๐ เมตร ห่างจากที่ทำการอุทยานฯ ด้วยการเดินเท้าประมาณ ๔ กิโลเมตร
ถ้ำค้างคาว เป็นถ้ำขนาดใหญ่ที่มีหินงอก หินย้อยสวยงาม และเป็นที่อยู่ของค้างคาว นับแสนตัว ห่างจากที่ทำการอุทยานฯ ประมาณ ๒๐ กิโลเมตร
นอกจากนั้นทางอุทยานฯ ได้จัดทำ เส้นทางเดินศึกษาธรรมชาติ ไว้ ๒ เส้นทาง
เส้นทางแรก ได้แก่ เส้นทางเดินศึกษาธรรมชาติชมตะวัน เป็นเส้นทางที่อยู่บนไหลเขา มีความลาดชันปานกลาง ผ่านร่องน้ำในบางช่วง ตลอดเส้นทางเป็นป่า เบญจพรรณ นักท่องเที่ยว สามารถมองเห็นวิวทิวทัศน์ ของอุทยานฯ และระหว่างเส้นทาง สามารถชมพระอาทิตย์ขึ้นในตอนเช้าได้ เส้นทางเดินศึกษาธรรมชาตินี้ มีทั้งหมด ๑๔ สถานี แต่ละสถานีทางอุทยานฯ ได้จัดทำป้ายสื่อความหมายต่างๆ ไว้เป็นระยะๆ ใช้เวลาในการเดิน ๒-๓ ชั่วโมง เป็นระยะทางไป-กลับ ๕,๕๐๐ กิโลเมตร
เส้นทางที่สอง ได้แก่ เส้นทางเดินศึกษาธรรมชาติห้วยแม่ท่าแพ ลักษณะของเส้นทาง เป็นเส้นทางที่ต้องเดินวนกลับ ระหว่างทางเดิน สามารถพบกับสัตว์ป่าได้ เช่น ผีเสื้อ เก้ง หมูป่า กระรอก ลักษณะของป่า เป็นป่าดงดิบแล้ง ผสมกับป่าเบญจพรรณ ใช้เวลาในการเดินทาง ๑ ชั่วโมง เป็นระยทาง ๒ กิโลเมตร
อัตราค่าเข้าอุทยานฯ นักท่องเที่ยว ชาวไทย เด็ก ๑๐ บาท ผู้ใหญ่ ๒๐ บาท ชาวต่างชาติ เด็ก ๑๐๐ บาท ผู้ใหญ่ ๒๐๐ บาท
สถานที่พัก ทางอุทยานฯ มีบ้านพักไว้บริการนักท่องเที่ยว จำนวน ๖ หลัง พักได้ ๔-๘ คน ราคา ๓๐๐-๘๐๐ บาท/คืน และทางอุทยานฯ ได้จัดสถานที่กางเต็นท์ ไว้สำหรับนักท่องเที่ยว ที่นำเต็นท์มาเอง เสียค่าพื้นที่ ๑๐ บาท/คืน หรือจะเช่าเต็นท์ของทางอุทยานฯ พักได้ ๒-๘ คน ราคา ๔๐-๑๒๐ บาท/คืน สอบถามรายละเอียดเพิ่มเติม ได้ที่อุทยานแห่งชาติ ศรีสัชนาลัย ตู้ ปณ.๑๐ ต.บ้านแก่ง อ.ศรีสัชนาลัย จ.สุโขทัย ๖๔๑๓๐ โทร. ๐ ๕๕๖๑ ๙๒๑๔-๕ หรือที่ติดต่อ กรมอุทยานแห่งชาติสัตว์ป่า และพันธุ์พืช โทร. ๐ ๒๕๖๒ ๐๗๖๐ หรือสำรองที่พักด้วยตนเองที่ http://www.dnp.go.th
การเดินทาง
รถยนต์ จาก จ.สุโขทัย สามารถใช้เส้นทางได้ ๒ ทาง
เส้นทางแรก จากตัวเมืองใช้ทางหลวงหมายเลข ๑๒ เส้น สุโขทัย-ตาก เลี่ยงเมืองไป ประมาณ ๑๕ กิโลเมตร แล้วเลี้ยวขวา ไปตามถนนหมายเลข ๑๑๑๓ มาถึงสี่แยกสารจิตร แล้วเลี้ยวซ้ายไปตามถนนหมายเลข ๑๒๙๔ เข้าสู่อุทยานฯ รวมระยะทาง ประมาณ ๑๐๐ กิโลเมตร
เส้นที่สอง จากตัวเมืองใช้ทางหลวงหมายเลข ๑๐๑ เส้น สุโขทัย-ศรีสัชนาลัย ถึง อ.ศรีสัชนาลัย ให้เลี้ยวซ้าย ผ่านหน้าโรงพยาบาลศรีสัชนาลัย ทางหลวงหมายเลข ๑๐๓๕ ระยะทางประมาณ ๑๑ กิโลเมตร แล้วเลี้ยวขวา เข้าเส้นทางหลวงหมายเลข ๑๒๔๙ เข้าสู่อุทยานฯ รวมระยะทางประมาณ ๑๒๒ กิโลเมตร
รถโดยสารประจำทาง มีรถออกจาก อ.ศรีสัชนาลัย เป็นรถสองแถว จอดตรงข้ามสถานีตำรวจ อ.ศรีสัชนาลัย มีรถออกก่อนเที่ยง วันละ ๑ เที่ยว ใช้เวลาเดินทาง ๕๐ นาที อัตราค่าโดยสารคนละ ๓๐ บาท
ในกรณีที่เดินทางเป็นหมู่คณะ อาจจ้างเหมาจากท่ารถดังกล่าว เข้าไปอุทยานฯ ได้ ราคาค่าจ้างเหมาต่อเที่ยวประมาณ ๖๐๐-๘๐๐ บาท