อุทยานแห่งชาติเขาแหลมหญ้า-หมู่เกาะเสม็ด ตั้งอยู่ที่ตำบลบ้านเพ อยู่ห่างจากตัวเมืองประมาณ ๒๐ กิโลเมตร ได้รับการประกาศเป็นอุทยานแห่งชาติ เมื่อวันที่ ๑ ตุลาคม ๒๕๒๔ มีเนื้อที่ ๘๑,๘๗๕ ไร่ ครอบคลุมพื้นที่บนฝั่ง และในทะเล ตลอดจนเกาะต่าง ๆ ในเขตอำเภอเมือง และอำเภอแกลง มีสถานที่น่าสนใจ คือ หาดแม่รำพึง เขาแหลมหญ้า และหมู่เกาะเสม็ด อันประกอบไปด้วย เกาะเสม็ด เกาะจันทร์ เกาะกุฎี เกาะขาม เกาะกรวย เกาะปลายตีน เกาะทะลุ และเกาะท้ายค้างคาว สถานที่ที่เป็นจุดเด่น คือ เกาะเสม็ด หรือเกาะแก้วพิศดาร
อุทยานแห่งชาติเขาแหลมหญ้า ฯ มีเส้นทางเดินศึกษาธรรมชาติ ๓ เส้นทาง คือ เกาะเสม็ด เกาะกุฎี และเขาแหลมหญ้า ในแต่ละเส้นทางจะพบพันธุ์ไม้นานาชนิด เช่น พันธุ์มะนาวป่า ต้นไข่เต่า ต้นขันทองพยาบาท ต้นเสม็ดแดง และสัตว์ป่า เช่น อีเห็นเครือ พังพอนเล็ก ลิงแสม กระรอกหลากสี นกนางแอ่นบ้าน และนกฮูก เป็นต้น นอกจากนั้นทั้ง ๓ เส้นทางยังเป็นจุดชมวิวอีกด้วย อัตราค่าเข้าอุทยานฯ นักท่องเที่ยว ชาวไทย ผู้ใหญ่ ๔๐ บาท เด็ก ๒๐ บาท ชาวต่างชาติ ผู้ใหญ่ ๒๐๐บาท เด็ก ๑๐๐ บาท สถานที่พัก (ที่พักของอุทยานฯ บนเกาะเสม็ด) บริเวณอ่าวลูกโยนมีบ้านพัก ๓ หลัง พักได้ ๕-๑๑ คน ราคา ๑,๕๐๐-๓,๙๐๐บาท และมีเต็นท์ไว้บริการนักท่องเที่ยวพักได้ ๒-๘ คน ราคา ๑๕๐-๖๐๐ บาท และอ่าวพร้าว มีบ้านพัก ๕ หลัง พักได้ ๑๒ คน ราคา ๓,๖๐๐ บาท ไว้บริการนักท่องเที่ยว ในกรณีที่นักท่องเที่ยวนำเต็นท์ไปเองต้องเสียค่าพื้นที่กางเต็นท์คนละ ๓๐ บาท/คน/คืน (ที่พักของอุทยานฯ บนเกาะกุฏี) ไม่มีเรือโดยสารไปเกาะกุฏี นักท่องเที่ยวจะต้องเช่าเหมาเรือ ราคาประมาณ ๒,๕๐๐-๓,๐๐๐ บาท/ลำ มีบ้านพัก ๕ หลัง ราคา ๑,๕๐๐ บาท สอบถามข้อมูลได้ที่ อุทยานแห่งชาติเขาแหลมหญ้า-หมู่เกาะเสม็ด ๗๙ หมู่ ๑ บ้านก้นอ่าว ถนนหาดแม่รำพึง-เพ ตำบลเพ อำเภอเมือง จังหวัดระยอง โทร./โทรสาร ๐ ๓๘๖๕ ๓๐๓๔ หรือ กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่าและพันธุ์พืช โทร. ๐ ๒๕๖๒ ๐๗๖๐ www.dnp.go.th E-mail: np_samat@hotmail.com" np_samat@hotmail.com การเดินทาง นั่งรถโดยสารประจำทางกรุงเทพฯ-บ้านเพ แล้วเหมารถมอเตอร์ไซด์ คนละ ๕๐ บาท หรือหากมาจากกรุงเทพฯพอถึงสี่แยกตะพง เลี้ยวขวา ขับรถเลียบชายหาด ๑๒ กิโลเมตร เกาะเสม็ด เชื่อกันว่าคือเกาะแก้วพิสดาร ในวรรณคดีเรื่องพระอภัยมณี ของสุนทรภู่ เป็นแหล่งท่องเที่ยวที่มีชื่อของระยอง ที่ได้รับความนิยมทั้งจากนักท่องเที่ยวชาวไทย และชาวต่างประเทศ ตั้งอยู่ตำบลเพ อำเภอเมือง อยู่ห่างจากชายฝั่งบ้านเพประมาณ ๖.๕ กิโลเมตร มีเนื้อที่ประมาณ ๓,๑๒๕ ไร่ มีลักษณะเป็นเกาะรูปสามเหลี่ยม ส่วนฐานของเกาะอยู่ด้านทิศเหนือ ซึ่งหันเข้าสู่ฝั่งบ้านเพ มีภูเขาสลับซับซ้อนกันอยู่ ๒-๓ ลูก มีที่ราบอยู่ตามริมฝั่งชายหาด ส่วนใหญ่จะอยู่ทางด้านเหนือ และตะวันออก เหตุที่มีชื่อว่า “เกาะเสม็ด” เพราะเกาะนี้มีต้นเสม็ดขาว และเสม็ดแดงขึ้นอยู่มาก ซึ่งในอดีตชาวบ้านนำมาใช้ทำไต้จุดไฟ บนเกาะเสม็ดไม่มีแม่น้ำลำคลอง ประมาณ ๘๐% ของพื้นที่ เป็นภูเขา และป่าไม้เบญจพรรณ ในช่วงเดือนพฤษภาคม-กันยายนเป็นช่วงฤดูฝนมีมรสุม คลื่นลมจัดมาก และยังมีฝนตกชุก
การเดินทางจากบ้านเพไปเกาะเสม็ด จากท่าเรือบ้านเพ มีเรือโดยสารบริการทุกวัน ตลอด ๒๔ ชั่วโมง ค่าโดยสารระหว่างบ้านเพ-หาดทรายแก้ว ไป-กลับ ๑๔๐ บาท ใช้ เวลาเดินทางประมาณ ๔๐ นาที จากบ้านเพ-อ่าววงเดือน ไป-กลับ ๑๒๐ บาท สอบถามรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่ ท่าเรือนวลทิพย์ โทร. ๐ ๓๘๖๕ ๑๕๐๘, ๐ ๓๘๖๕ ๑๙๕๖ ท่าเรือศรีบ้านเพ โทร. ๐ ๓๘๖๕ ๑๙๐๑-๒, ๐ ๓๘๖๕ ๑๗๓๖, ๐ ๓๘๖๕ ๒๐๕๔ ท่าเรือสะพานปลาบ้านเพ โทร. ๐ ๓๘๖๕ ๑๔๔๑ ท่าเรือเพ โทร. ๐ ๓๘๘๙ ๖๑๕๕-๖ ท่าเรือเสรีบ้านเพ โทร. ๐ ๓๘๖๕ ๑๑๓๔-๕ ท่าเรือโชคมานะ โทร. ๐ ๓๘๖๕ ๓๕๗๗ ท่าเรือโชคกฤษดา โทร. ๐ ๓๘๖๕ ๒๐๔๐ ท่าเรือเทศบาล โทร. ๐ ๓๘๖๕ ๑๖๖๙
การเดินทางบนเกาะเสม็ด บนเกาะเสม็ดมีถนนเพียงสายเดียว เป็นทั้งถนนคอนกรีต และถนนดิน บนเกาะมีรถสองแถวบริการเริ่มจากท่าเรือหน้าด่านไปตามหาดต่าง ๆ แล้วไปสิ้นสุดที่อ่าวปะการัง ราคาขึ้นอยู่กับระยะทาง หรือแล้วแต่จะตกลงกัน ราคาค่ารถสองแถวเริ่มต้นที่ราคา ๑๐-๒๐๐ บาท หากต้องการจะเหมาเที่ยวทั้งเกาะราคาประมาณ ๒,๐๐๐-๒,๕๐๐ บาท สถานที่น่าสนใจบนเกาะเสม็ด และเกาะใกล้เคียง ชายหาด หาดต่าง ๆ ส่วนใหญ่อยู่ทางด้านตะวันออกของเกาะ แต่ละหาดอยู่ในอ่าวเล็ก ๆ มีความยาวประมาณ ๒๐๐ เมตร เรียงตามลำดับจากทิศเหนือไปทิศใต้ ดังนี้ หาดทรายแก้ว หาดหินโคร่ง หาดคลองไผ่ อ่าวพุทรา อ่าวทับทิม อ่าวนวล อ่าวช่อ อ่าวคอก อ่าวเทียน อ่าวหวาย อ่าวกิ่ว อ่าวปะการัง ทางด้านตะวันตกมีหาดทรายอยู่แห่งเดียว คือที่อ่าวพร้าว ส่วนอ่าววงเดือน อยู่ด้านตะวันออกทางตอนกลางของเกาะเป็นอ่าวโค้งคล้ายพระจันทร์ครึ่งดวง จากหาดวงเดือน และหาดทรายแก้วเป็นหาดทรายยาว และสวย บริเวณปลายแหลมด้านใต้มีเกาะเล็ก ๆ อยู่ ๓ เกาะ ได้แก่ เกาะจันทร์ เกาะสันฉลาม และหินขาว ซึ่งเป็นที่อาศัยและวางไข่ของนกนางนวล โดยนักท่องเที่ยวสามารถเดินทางไปหาดอื่น ๆ ได้โดยใช้บริการรถรับจ้าง หรือเดินเท้าไปเอง
เกาะกรวย เกาะขาม และเกาะปลาตีน เป็นเกาะที่อยู่ทางตอนเหนือของเกาะกุฎี ประมาณ ๖๐๐ เมตร เป็นเกาะที่สวยงาม มีปะการัง และสามารถตกปลาได้
เกาะกุฎี เป็นเกาะหนึ่งในวรรณกรรมของสุนทรภู่ อยู่ทางทิศตะวันออกของเกาะเสม็ด ห่างจากฝั่งประมาณ ๖ กิโลเมตร มีเนื้อที่ประมาณ ๖๓ ไร่ ใกล้กับเกาะกุฎีมีเกาะขนาดเล็กอีก ๒ เกาะ คือ เกาะท้ายค้างคาวและเกาะถ้ำฤาษี มีหาดทรายสวยงามเหมาะแก่การเล่นน้ำ ตั้งแค้มป์ปิ้ง มีหน่วยพิทักษ์อุทยานตั้งอยู่โดยรอบเกาะมีแนวปะการัง สามารถติดต่อเช่าเรือจากบ้านเพได้ บนเกาะมีบริการบ้านพักของอุทยานจำนวน ๕ หลัง หลังละ ๑,๕๐๐ บาท พักได้ ๒ คน
อัตราค่าเข้าอุทยานฯ นักท่องเที่ยว ชาวไทย ผู้ใหญ่ ๔๐ บาท เด็ก ๒๐ บาท ชาวต่างชาติ ผู้ใหญ่ ๒๐๐ บาท เด็ก ๑๐๐ บาท สอบถามข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่ โทร. ๐๘ ๖๑๑๔๔ ๘๙๘๗ เกาะทะลุ ห่างจากเกาะกุฎี ไปทางทิศตะวันออกประมาณ ๖ กิโลเมตร หรือห่างจากเกาะเสม็ด ๑๒ กิโลเมตร มีพื้นที่ ๖๙ ไร่ สภาพพื้นที่ส่วนใหญ่เป็นป่าทึบ ทิศตะวันตกเป็นผาหินสูงชัน ด้านทิศตะวันออก และทิศใต้มีหาดทรายขาวสะอาด เกาะทะลุมีนกนางนวล ค้างคาวแม่ไก่ อยู่เป็นจำนวนมาก และมีเต่าทะเลบางชนิดอาศัยอยู่ นอกจากนั้นมีปะการังที่อุดมสมบูรณ์อยู่รอบ ๆ เกาะ และเป็นแหล่งเหมาะแก่การดำน้ำลึกอีกแห่งหนึ่ง ผู้ที่สนใจเดินทางไปท่องเที่ยวและดำน้ำดุปะการังน้ำตื้นและตกปลาที่เกาะกุฎีหรือเกาะทะลุ สามารถติดต่อเช่าเรือเร็วไป-กลับ ราคา ๕,๒๐๐-๖,๒๐๐/ลำ/นักท่องเที่ยว จำนวน ๑๕ คน สอบถามรายละอียดเพิ่มเติมได้ที่ บริษัท ไอร์แลนด์ ทัวร์ โทร. ๐ ๓๘๖๕ ๓๐๕๘ , ๐๘ ๖๓๙๐ ๘๗๓๖