ประจวบคีรีขันธ์ เป็นจังหวัดหนึ่งในภาคกลางตอนล่าง ซึ่งมีเขตแดนติดต่อกับภาคใต้ และมีแหล่งท่องเที่ยวที่น่าสนใจหลายแห่ง จากหลักฐานทางประวัติศาสตร์ ประจวบคีรีขันธ์เคยเป็นที่ตั้งของเมืองนารัง สมัยกรุงศรีอยุธยาเป็นราชธานี ต่อมาในสมัยรัชกาลที่ ๒ แห่งกรุงรัตนโกสินทร์ ได้ตั้งเมืองขึ้นใหม่ที่ปากคลองอีรม ชื่อว่า เมืองบางนางรม และในสมัยรัชกาลที่ ๔ ได้รวมเมืองบางนางรม เมืองกุย และเมืองคลองวาฬเป็นเมืองประจวบคีรีขันธ์ ซึ่งแปลว่าเมืองที่มีภูเขาเป็นหมู่ ๆ โดยมีที่ว่าการเมืองอยู่ที่เมืองกุย จนกระทั่ง พ.ศ. ๒๔๔๑ จึงย้ายที่ว่าการมาอยู่ที่อ่าวเกาะหลัก หรืออ่าวประจวบ ซึ่งเป็นที่ตั้งของตัวเมืองประจวบคีรีขันธ์ในปัจจุบัน

จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ มีพื้นที่ประมาณ ๖,๓๖๗.๖๒๐ ตารางกิโลเมตร ลักษณะพื้นที่แคบเป็นคาบสมุทรยาวลงไปทางใต้ โดยมีส่วนที่แคบที่สุดจากเขตแดนไทย-พม่า ด้านตะวันตก จนถึงฝั่งทะเลด้านตะวันออกเป็นระยะทางประมาณ ๑๑ กิโลเมตร และมีความยาวจากเหนือจรดใต้เป็นระยะทางประมาณ ๒๑๒ กิโลเมตร แบ่งการปกครองออกเป็น ๗ อำเภอ และ ๑ กิ่งอำเภอ คือ อำเภอเมืองประจวบคีรีขันธ์ หัวหิน ปราณบุรี กุยบุรี ทับสะแก บางสะพาน บางสะพานน้อย และกิ่งอำเภอสามร้อยยอด

อาณาเขต
ทิศเหนือ ติดกับจังหวัดเพชรบุรี
ทิศใต้ ติดกับจังหวัดชุมพร
ทิศตะวันออก ติดกับอ่าวไทย
ทิศตะวันตก ติดกับสหภาพพม่าโดยมีเทือกเขา ตะนาวศรีเป็นเส้นกั้นพรมแดน

การเดินทาง
รถยนต์ จากกรุงเทพฯ สามารถเดินทางได้ ๒ เส้นทาง คือ
เส้นทางแรก ใช้เส้นทางสายธนบุรี-ปากท่อ ทางหลวงหมายเลข ๓๕ ผ่านจังหวัดสมุทรสาคร สมุทรสงครามแล้วเลี้ยวซ้ายเข้าถนนเพชรเกษม เส้นทางหลวงหมายเลข ๔ ผ่านจังหวัดเพชรบุรี เข้าสู่ตัวจังหวัดประจวบคีรีขันธ์ รวมระยะทางประมาณ ๒๘๐ กิโลเมตร ใช้เวลาเดินทางประมาณ ๓ ชั่วโมงครึ่ง
เส้นทางที่สอง ใช้เส้นทางสายเพชรเกษม ทางหลวงหมายเลข ๔ ผ่านพุทธมณฑล นครปฐม ราชบุรี เพชรบุรี เข้าสู่จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ รวมระยะทางประมาณ ๓๒๐ กิโลเมตร ใช้เวลาเดินทางประมาณ ๔ ชั่วโมง
รถโดยสารประจำทาง จากสถานีขนส่งสายใต้ ถนนบรมราชชนนี บริษัท ขนส่ง จำกัด บริการรถโดยสารประจำทาง สายกรุงเทพฯ-ประจวบคีรีขันธ์ กรุงเทพฯ-หัวหิน กรุงเทพฯ-ปราณบุรี และกรุงเทพฯ-บางสะพาน เป็นประจำทุกวัน ติดต่อสอบถามรายละเอียด เพิ่มเติมได้ที่สถานีขนส่งสายใต้ โทร. ๔๓๕-๑๑๙๙-๒๐๐ (ปรับอากาศ) , ๔๓๔-๕๕๕๗-๘ (ธรรมดา)
รถไฟ จากสถานีรถไฟหัวลำโพงมีบริการรถไฟสายใต้ไปหัวหิน ปราณบุรี และประจวบคีรีขันธ์ ทุกวัน ติดต่อสอบถามรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่ หน่วยบริการเดินทาง การรถไฟแห่งประเทศไทย โทร. ๑๖๙๐, ๒๒๓-๗๐๑๐, ๒๒๓-๗๐๒๐

แหล่งท่องเที่ยว

สถานีรถไฟหัวหิน	ตลาดโต้รุ่งหัวหิน	เขาตะเกียบ
เขาหินเหล็กไฟ	ค่ายธนะรัชต์	เขาเต่า
เกาะสิงห์โต	น้ำตกป่าละอู
วังไกลกังวล	ศูนย์ศิลปหัตถกรรมหัวหิน	ตัวเมืองหัวหิน
ตลาดฉัตรไชย	สวนสนประดิพัทธ์

แม่น้ำปราณบุรี

วนอุทยานปราณบุรี

อ่างเก็บน้ำปราณบุรี

อุทยานแห่งชาติเขาสามร้อยยอด

ศาลหลักเมืองประจวบคีรีขันธ์	อ่าวน้อย	เขาช่องกระจก
อุทยานวิทยาศาสตร์พระจอมเกล้า	วัดถ้ำเขาคั่นกระได

อุทยานแห่งชาติน้ำตกห้วยยาง

อุทยานแห่งชาติหาดวนกร

อ่าวแม่รำพึง	อ่าวบ่อทองหลาง	ตำหนักกรมหลวงชุมพรเขตรอุดมศักดิ์
เกาะลำร่า	ถ้ำเขาม้าร้อง