เมืองแพร่ สร้างขึ้นประมาณพุทธศตวรรษที่
๑๒ มีชื่อเรียกกันหลายชื่อ คือ "พลนคร เมืองพล เมืองแพล"
ในสมัยขอมเรืองอำนาจ ระหว่างปี พ.ศ.๑๔๗๐-๑๕๖๐ พระนางจามเทวีเข้าครอบครองแคว้นล้านนา
ได้เปลี่ยนชื่อเป็น "โกศัยนคร" หรือ "เวียงโกศัย"
ซึ่งแปลว่า ผ้าแพร นับแต่นั้นมาก็มีเจ้าผู้ครองนคร สืบต่อกันมาโดยตลอด
จนถึงสมัยรัชกาลที่ ๕ แห่งกรุง รัตนโกสินทร์ จึงได้มีการเปลี่ยนแปลงทางการปกครอง
โดยเจ้าพิริยะชัยเทพวงศ์ (เจ้าผู้ครองนครแพร่องค์ที่ ๑๘)
เป็นเจ้าหลวงกำกับ ด้วยข้าหลวง ซึ่งพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้า
ได้โปรดเกล้าฯ ให้พระยาไชยบูรณ์ข้าหลวงคนแรก ต่อมาในปี
พ.ศ.๒๔๔๕ พวกเงี้ยวได้ก่อการกบฏขึ้น โดยึดสถานีตำรวจ ศาลากลางจังหวัด
ปล้นเงินคลัง และปล่อยนักโทษออกจากคุก พระยาไชยบูรณ์ถูกพวกเงี้ยว
จับตัวและบังคับให้ยกเมืองให้ แต่พระยาไชยบูรณ์ ไม่ยินยอมจึงถูกจับประหารชีวิต
เมื่อความทราบถึงในหลวงรัชกาลที่ ๕ จึงโปรดเกล้าฯ ให้เจ้าพระยาสุรศักดิ์มนตรีนำทัพหลวง
เข้าปราบปรามพวกเงี้ยว จนราบคาบ เจ้าพิริยะชัยเทพวงศ์
เกรงพระราชอาญาจึงลี้ภัย ไปอยู่ที่เมืองหลวงพระบาง และถึงแก่พิราลัยลงในปี
พ.ศ.๒๔๕๒ นับแต่นั้นมาก็ไม่มีเจ้าผู้ครองนครแพร่อีกเลย
ลักษณะทางภูมิศาสตร์
จ.แพร่ อยู่ห่างจากกรุงเทพฯ ประมาณ ๕๕๑ กิโลเมตร มีพื้นที่
๖,๕๓๘.๕๙๘ ตารางกิโลเมตร มีแม่น้ำยมไหลผ่าน ลักษณะภูมิประเทศ
เป็นภูเขาล้อมรอบทั้งสี่ทิศ มีที่ราบในหุบเขาอยู่ตอนกลางจังหวัด
ทิศเหนือ ติดต่อกับ จ.ลำปาง จ.น่าน และ จ.พะเยา
ทิศใต้ ติดต่อกับ จ.อุตรดิตถ์ และ จ.สุโขทัย
ทิศตะวันออก ติดต่อกับ จ.น่าน และ จ.อุตรดิตถ์
ทิศตะวันตก ติดต่อกับ จ.ลำปาง
การเดินทาง
รถยนต์ จ.แพร่ อยู่ห่างจากกรุงเทพฯ ประมาณ
๕๕๕ กิโลเมตร ใช้เส้นทางหลวงหมายเลข ๑ แล้วแยกเข้าทางหลวงหมายเลข
๑๑ ที่ อ.ตากฟ้า จ.นครสวรรค์ ผ่าน จ.พิจิตร พิษณุโลก อุตรดิตถ์
และเข้าสู่ตัว จ.แพร่
รถไฟ การรถไฟแห่งประเทศไทย มีบริการรถไฟจากกรุงเทพฯ
ไปยัง อ.เด่นชัย ทุกวัน จากนั้นต้องต่อ รถประจำทางเข้าตัวเมืองแพร่
ซึ่งอยู่ห่างจากเด่นชัยประมาณ ๒๐ กิโลเมตร สอบถามรายละเอียดได้ที่
การรถไฟแห่งประเทศไทย โทร. ๑๖๙๐, ๐ ๒๒๒๓ ๗๐๑๐, ๐ ๒๒๒๓
๗๐๒๐ หรือ www.railway.co.th
รถโดยสารประจำทาง บริษัท ขนส่ง จำกัด
มีรถโดยสารประจำทางทั้งรถธรรมดา และปรับอากาศบริการ ทุกวัน
สอบถามรายละเอียดได้ที่ สถานีเดินรถสายเหนือ หมอชิต ๒
โทร. ๐ ๒๙๓๖ ๒๘๕๒-๖๖ บริษัท ขนส่ง จำกัด จ.แพร่ โทร. ๐
๕๔๕๑ ๑๒๗๖ website: www.transport.co.th
สำหรับบริษัทเดินรถเอกชน ที่วิ่งบริการไป จ.แพร่ ได้แก่
บริษัท เชิดชัย ทัวร์ โทร. ๐ ๒๙๓๖ ๐๑๙๙, บริษัท แพร่ ทัวร์
โทร. ๐ ๒๙๓๖ ๓๗๒๐ สาขาแพร่ โทร. ๐ ๕๔๕๑ ๑๓๙๒ และ บริษัท
สมบัติ ทัวร์ โทร. ๐ ๒๙๓๖ ๒๔๙๖, ๐ ๒๙๓๖ ๒๔๙๘ สาขาแพร่
โทร. ๐ ๕๔๕๑ ๑๔๒๑
จากตัว จ.แพร่ มีรถประจำทางไปยังจังหวัดต่างๆ เช่น เชียงราย
นครสวรรค์ นครราชสีมา ขอนแก่น นครพนม ระยอง เป็นต้น สอบถามรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่
สถานีเดินรถโดยสารประจำทาง จ.แพร่ ถนนยันตรกิจโกศล โทร.
๐ ๕๔๕๑ ๑๘๐๐
เครื่องบิน สายการบิน แอร์อันดามัน มีบริการเที่ยวระหว่าง
กรุงเทพฯ และแพร่ ทุกวัน สอบถามรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่
โทร. ๐ ๒๒๒๙ ๙๕๐๐ หรือ www.airandaman.com
ระยะทางจากอำเภอเมืองไปยังอำเภอต่างๆ
อ.สูงเม่น ๑๑ กิโลเมตร
อ.หนองม่วงไข่ ๒๐ กิโลเมตร
อ.เด่นชัย ๒๔ กิโลเมตร
อ.ร้องกวาง ๒๙ กิโลเมตร
อ.ลอง ๔๐ กิโลเมตร
อ.สอง ๔๘ กิโลเมตร
อ.วังชิ้น ๘๐ กิโลเมตร
แหล่งท่องเที่ยว
|
