อุทยานแห่งชาติน้ำหนาว เป็นแหล่งท่องเที่ยวที่มีชื่อเสียงอีกแห่งหนึ่ง ของเพชรบูรณ์ ได้รับความนิยมในหมู่นักเดินทาง ที่ชอบการเดินป่าศึกษาธรรมชาติ ประกาศเป็นอุทยานแห่งชาติ เมื่อวันที่ ๔ พฤษภาคม พ.ศ.๒๕๑๕ ครอบคลุมพื้นที่ป่ารอยต่อสองจังหวัด คือ ในเขตอำเภอเมือง อำเภอหล่มสัก จังหวัดเพชรบูรณ์และอำเภอคอนสาน จังหวัดชัยภูมิ มีเนื้อที่รวม ๖๐๓,๗๕๐ ไร่ สภาพพื้นที่ส่วนใหญ่ เป็นภูเขาสูงสลับซับซ้อน อากาศจะหนาวเย็นที่สุด ในช่วงเดือน ธันวาคม-มกราคม อุณหภูมิประมาณ ๒-๕ องศาเซลเซียส เป็นแหล่งต้นน้ำที่สำคัญ ของแม่น้ำหลายสาย เช่น แม่น้ำป่าสัก แม่น้ำพอง แม่น้ำเลย มีสัตว์ป่าชุกชุมรวมทั้งนกชนิดต่างๆ ตามเส้นทางเดินป่าศึกษาธรรมชาติ บนเขาสูงผ่านจุดชมวิวริมหน้าผาสวยงาม อาทิ ผากลางโหล่น ผาล้อม ผากอง นอกจากนั้นยังมีถ้ำและน้ำตกที่สวยงามหลายแห่ง
สถานที่น่าสนใจในเขตอุทยานฯ
น้ำตกตาดพรานบา ทางเข้าอยู่ใกล้ที่ว่าการอำเภอน้ำหนาว กิโลเมตรที่ ๒๐ ไปตามทางหลวงหมายเลข ๒๒๑๑ สายบ้านห้วยสนามทราย - อำเภอหล่มเก่า รถยนต์สามารถเข้าถึงได้ เป็นน้ำตกขนาดใหญ่ มีน้ำไหลตลอดปี น้ำไหลลงมาจากหน้าผาสูงประมาณ ๒๐ เมตร น้ำพุ่งเป็นลำสู่เบื้องล่าง แบ่งเป็นสองชั้น มีน้ำไหลตลอดทั้งปี สาเหตุที่มีชื่อว่าตาดพรานบานั้น มาจากพรานบาเป็นผู้เข้าไปพบน้ำตกแห่งนี้เป็นคนแรก
ถ้ำผาหงษ์ ทางเข้าอยู่ตรงกิโลเมตรที่ ๓๙ ทางหลวงหมายเลข ๑๒ เส้นหล่มสัก-ชุมแพ ระยะทางเดินเท้าประมาณ ๓๐๐ เมตร เป็นถ้ำที่มีหินงอกหินย้อยสวยงาม บริเวณนี้เป็นเขาสูง และมีทางเดินเท้าขึ้นยอดเขา ไปอีกประมาณ ๒๐๐ เมตร เพื่อชมวิวทิวทัศน์ และชมพระอาทิตย์ตกในตอนเย็นได้
จุดชมวิวภูค้อ อยู่บริเวณกิโลเมตรที่ ๔๖ ทางหลวงหมายเลข ๑๒ เส้นหล่มสัก-ชุมแพ เป็นจุดชมวิวที่สวยงามที่สุด โดยเฉพาะในช่วงฤดูหนาว สามารถชมพระอาทิตย์ขึ้น โดยสามารถมองเห็นภูกระดึง และภูผาจิตที่อยู่ข้างหน้าได้ นอกจากนี้ ทางอุทยานฯ ได้จัดทำเส้นทางเดินป่าศึกษาธรรมชาติ บริเวณจุดชมวิวภูค้อ ระยะทางประมาณ ๕ กิโลเมตร ใช้เวลาในการเดินขึ้นเขา ๒ ชั่วโมง
สวนสนบ้านแปก (ดงแปก) ทางเข้าอยู่ตรงหลักกิโลเมตรที่ ๔๙ ทางหลวงหมายเลข ๑๒ เส้นหล่มสัก-ชุมแพ ระยะทางเดินเท้าประมาณ ๕ กิโลเมตร มีลักษณะเป็นป่าสนสองใบ ขึ้นอยู่เป็นกลุ่มใหญ่เพียงชนิดเดียวตามธรรมชาติ ต้นไม้พื้นล่าง ประกอบด้วยทุ่งหญ้า และหญ้าเพ็กเป็นจำนวนมาก นอกจากนี้ที่บริเวณสวนสนบ้านแปก ทางอุทยานฯ ได้จัดทำเส้นทางศึกษาธรรมชาติป่าสนสองใบ โดยเริ่มจากปากทางเข้าตัวอุทยานฯ นักท่องเที่ยวสามารถขับรถยนต์เข้าไปได้ ระยะทางประมาณ ๕ กิโลเมตร ถึงลานจอดรถแล้ว จะต้องเดินเท้าเข้าไปอีก ๕๐๐ เมตร
สวนสนภูกุ่มข้าว ทางเข้าอยู่ตรงกิโลเมตรที่ ๕๓ ทางหลวงหมายเลข ๑๒ เส้นหล่มสัก-ชุมแพ มีทางแยกจากกิโลเมตรที่ ๕๓ ถึงสนภูกุ่มข้าวไปอีกเป็นระยะทาง ๑๕ กิโลเมตร มีลักษณะเป็นป่าสนสามใบ ลำต้นขนาดสูงใหญ่ ขึ้นอยู่ตามธรรมชาติอย่างหนาแน่น พื้นที่ประมาณ ๑๐ ตารางกิโลเมตร เมื่อยืนอยู่บนเนินเขาภูกุ่มข้าว จะเห็นยอดสนอยู่ในระดับสายตา เป็นแนวติดต่อกันทั้งสี่ด้านส่วนทางทิศใต้ จะมองเห็นอ่างเก็บน้ำเขื่อนจุฬาภรณ์
น้ำตกซำผักคาว เป็นน้ำตกเล็กๆ ตอนบนของลำห้วยสนามทราย มีทางเดินเท้าเข้าไปตรงกิโลเมตร ๖๔ ถนนสายหล่มสัก-ชุมแพ น้ำตกมีความสูงประมาณ ๓ เมตร
ถ้ำใหญ่น้ำหนาว (ภูน้ำริน) ทางเข้าอยู่ตรงกิโลเมตรที่ ๖๐ ไปตามทางหลวงหมายเลข ๒๒๑๑ สายบ้านห้วยสนามทราย-อำเภอหล่มเก่า-บ้านโนนชาด เมื่อเดินทางถึงบ้านหินลาด มีทางเข้าถึงหน่วยพิทักษ์อุทยานแห่งชาติถ้ำใหญ่ ถ้ำใหญ่น้ำหนาวอยู่บนเขาสูง ประมาณ ๙๕๕ เมตร ลักษณะเป็นถ้ำใหญ่ในภูเขาหินปูน มีความวิจิตรพิสดาร ของหินงอกหินย้อย และแปลกที่สุดคือ มีน้ำไหลภายในถ้ำ จะเห็นปล่องธรรมชาติ ที่แสงแดดสามารถส่องเข้าไปภายในถ้ำเป็นช่วงๆ ในถ้ำเป็นที่อาศัยของฝูงค้างคาว ถ้ำแห่งนี้มีความลึกมาก ยังไม่มีผู้ใดเข้าไปทำการสำรวจอย่างทั่วถึง
น้ำตกเหวทราย ทางเข้าอยู่ตรงหลักกิโลเมตรที่ ๖๗ ทางหลวงหมายเลข ๑๒ เส้นหล่มสัก-ชุมแพ ระยะทางเดินเท้า ๑ กิโลเมตร เป็นน้ำตกที่สูงที่สุด ที่เกิดขึ้นจากห้วยสนามทราย ซึ่งเป็นแนวแบ่งเขตแดนตามธรรมชาติ ระหว่างอำเภอหล่มเก่า จังหวัดเพชรบูรณ์ และอำเภอคอนสาร จังหวัดชัยภูมิ มีความสูง ๒๐ เมตร บริเวณลำห้วยใต้น้ำตกมีแอ่งน้ำ สามารถเล่นน้ำได้ ใต้น้ำตกมีชะง่อนหินเป็นเพิง สามารถหลบฝนหรือพักแรมได้ บรรยากาศตามบริเวณลำห้วยน่าเดินเล่น เพราะมีต้นไม้ปกคลุมตลอด
น้ำตกทรายทอง อยู่ห่างจากน้ำตกเหวทรายประมาณ ๕๐๐ เมตร เป็นน้ำตกที่มีความกว้างที่สุดคือ ประมาณ ๓๐ เมตร สูง ๔ เมตร มีบรรยากาศร่มรื่น เหมาะสำหรับนั่งเล่นพักผ่อนหย่อนใจ
น้ำผุด จากน้ำตกทรายทองไปไม่ไกล จะพบกับความมหัศจรรย์ ทางธรรมชาติที่สวยงาม คือมีน้ำไหลผุดมาตามก้อนหิน มองดูคล้ายกับบ่อน้ำพุร้อน
ป่าเปลี่ยนสี อยู่บริเวณกิโลเมตรที่ ๖๓-๗๐ ทางหลวงหมายเลข ๑๒ เส้นหล่มสัก-ชุมแพ ในช่วงเดือน ธันวาคม-มกราคม ของทุกปี ผืนป่าบริเวณนี้จะผลัดใบเปลี่ยนสี ซึ่งเป็นปรากฏการณ์ธรรมชาติที่สวยงาม
ภูผาจิต (ภูด่านอีป้อง) ทางเข้าอยู่ตรงกิโลเมตรที่ ๖๙ ทางหลวงแผ่นดินหมายเลข ๑๒ เส้นหล่มสัก-ชุมแพ ระยะทางเดินประมาณ ๑๐ กิโลเมตร เส้นทางเดินค่อนข้างลำบาก ใช้เวลาเดินประมาณ ๖-๗ ชั่วโมง เป็นป่าที่สวยงาม ลักษณะเด่น เป็นภูเขาที่มีที่ราบบนยอดเขา คล้ายกับภูกระดึงแต่เล็กกว่า
นอกจากนี้ทางอุทยานฯ ได้จัด เส้นทางศึกษาธรรมชาติ ไว้สำหรับนักท่องเที่ยวที่ชอบเดินป่า ได้แก่ เส้นทางแรก เป็นระยะทาง ๕ กิโลเมตร เริ่มต้นจากทางแยก ใกล้ที่ทำการอุทยานฯ ระหว่างทางจะได้พบเห็นนกชนิดต่างๆ โดยเฉพาะในช่วงฤดูฝน จะพบรอยช้างจำนวนมาก เส้นทางที่สอง เริ่มจากทางเดินตรงข้ามที่ทำการอุทยานฯ ลัดเลาะผ่านป่าเต็งรัง บ่อดินโป่งซึ่งมีช้าง กวาง และสัตว์อื่นๆ ทางสายนี้ไปสิ้นสุดที่หน่วยพิทักษ์อุทยานซำบอน ระยะทาง ๘ กิโลเมตร และถ้าเดินกลับที่พัก ต้องเดินเท้าต่อไปอีกประมาณ ๕ กิโลเมตร หากนักท่องเที่ยว ที่มีความประสงค์ต้องการเดินชมธรรมชาติ ต่อสามารถใช้เส้นทางเดินเท้าราบที่ทางอุทยานฯ ได้จัดไว้โดยเริ่มจากหน่วยพิทักษ์อุทยานซำบอน ผ่านใจกลางอุทยานฯ สุดทางจะเป็นจุดเด่นอยู่ท่ามกลางสวนสน เมื่อขึ้นไปยืนอยู่บนเนินภูกุ่มข้าว จะเห็นยอดสนในบริเวณสวนสน อยู่ในระดับสายตา ระหว่างทางเดินจะพบสัตว์ป่า เช่น ช้าง กวาง เก้ง ระยะทางหน่วยพิทักษ์ซำบอนถึงสวนสน ประมาณ ๑๒ กิโลเมตร
อัตราค่าเข้าอุทยานฯ นักท่องเที่ยว ชาวไทย ผู้ใหญ่ ราคา ๒๐ บาท เด็ก ราคา ๑๐ บาท ชาวต่างชาติ ผู้ใหญ่ ราคา ๒๐๐ บาท เด็ก ราคา ๑๐๐ บาท
สถานที่พัก ทางอุทยานฯ มีบ้านพักไว้สำหรับนักท่องเที่ยว จำนวน ๖ หลัง พักได้ ๔-๓๐ คน ราคา ๘๐๐- ๓,๒๐๐ บาท มีเต็นท์ให้เช่า พักได้ ๒-๓ คน ราคา ๕๐-๒๕๐ บาท ในกรณีที่นักท่องเที่ยวนำเต็นท์มาเอง เสียค่าพื้นที่กางเต็นท์ ราคา ๓๐ บาท/คน/คืน สอบถามรายละเอียดเพิ่มเติม ได้ที่อุทยานแห่งชาติน้ำหนาว โทร. ๐ ๕๖๗๒ ๙๐๐๒ หรือสำนักอุทยานแห่งชาติ กรมอุทยานแห่งชาติสัตว์ป่าและพันธุ์พืช เขตบางเขน กรุงเทพฯ โทร. ๐ ๒๕๖๒ ๐๗๖๐ วันจันทร์-วันศุกร์ เวลา ๐๘.๓๐–๑๘.๐๐ น., วันเสาร์ เวลา ๐๙.๐๐-๑๕.๓๐ น. หรือ www.dnp.go.th
การเดินทาง ที่ทำการอุทยานแห่งชาติน้ำหนาว ตั้งอยู่ตรงหลักกิโลเมตรที่ ๕๐ ทางหลวงหมายเลข ๑๒ เส้นหล่มสัก-ชุมแพ การเดินทาง จากจังหวัดเพชรบูรณ์ ใช้ทางหลวงหมายเลข ๒๑ เส้นเพชรบูรณ์-หล่มสัก ถึงสี่แยกหล่มสักประมาณ ๓๙ กิโลเมตร เลี้ยวขวาตามทางหลวงหมายเลข ๑๒ ถึงหลักกิโลเมตรที่ ๕๐ เลี้ยวซ้ายเข้าไปอีกประมาณ ๑.๕ กิโลเมตร ถึงที่ทำการอุทยานฯ และถ้าเดินทางโดยรถประจำทาง สามารถขึ้นรถจากจังหวัดขอนแก่น หรืออำเภอหล่มสัก ซึ่งรถจะผ่านหน้าทางเข้าที่ทำการอุทยานฯ