ลำพูน จังหวัดที่เก่าแก่ที่สุดในภาคเหนือ เดิมมีชื่อว่า "นครหริภุญไชย" สร้างเมื่อ พ.ศ.๑๒๐๐ โดยฤาษีวาสุเทพได้เกณฑ์พวกเมงคบุตร เชื้อสายมอญมาสร้างระหว่างแม่น้ำ ๒ สาย คือ แม่น้ำปิง และแม่น้ำกวง เมื่อสร้างเสร็จ ได้เชิญพระธิดาพระมหากษัตริย์ แห่งกรุงละโว้พระนามว่า "จามเทวี" มาปกครองเมือง มีกษัตริย์ครองเมือง สืบต่อมาหลายราชวงศ์ จนมาถึงสมัยกรุงธนบุรี เจ้ากาวิละได้รับการสนับสนุน จากพระเจ้ากรุงธนบุรี ทำการขับไล่พม่าจนสำเร็จ ได้ไปครองเมืองเชียงใหม่ และให้เจ้าคำฝั้นน้องชายครองเมืองลำพูน ต่อมาในสมัยกรุงรัตนโกสินทร์ ลำพูนมีฐานะเป็นเมืองขึ้น มีเจ้าผู้ครองนครสืบต่อกัน มาจนถึงพลตรีเจ้าจักรคำขจรศักดิ์ เป็นเจ้าผู้ครองนคร และเมื่อมีการเปลี่ยนแปลง การปกครองในปี พ.ศ.๒๔๗๕ จึงได้ยกเลิกตำแหน่งเจ้าผู้ครองนคร

จ.ลำพูน มีแม่น้ำสำคัญไหลผ่าน ๔ สาย คือ แม่น้ำปิง แม่น้ำกวง แม่น้ำทาและแม่น้ำลี้ แบ่งการปกครองออกเป็น ๗ อำเภอ และ ๑ กิ่งอำเภอ คือ อ.เมือง อ.ป่าซาง อ.บ้านโฮ่ง อ.แม่ทา อ.ลี้ อ.ทุ่งหัวช้าง อ.บ้านธิ และกิ่ง อ.เวียงหนองล่อง

อาณาเขต
ทิศเหนือ ติดต่อกับ อ.สารภี อ.สันกำแพง จ.เชียงใหม่
ทิศใต้ ติดต่อกับ อ.เถิน จ.ลำปาง อ.สามเงา จ.ตาก
ทิศตะวันออก ติดต่อกับ อ.ห้างฉัตร อ.สบปราบ และ อ.เสริมงาม จ.ลำปาง
ทิศตะวันตก ติดต่อกับ อ.ฮอด อ.จอมทอง อ.หางดง อ.สันป่าตอง จ.เชียงใหม่

การเดินทาง
รถยนต์ ออกเดินทางจากกรุงเทพฯ ไปตามทางหลวงหมายเลข ๑ (พหลโยธิน) ผ่านดอนเมือง รังสิต แยกซ้ายตรงกิโลเมตรที่ ๓๒ ผ่าน จ.สิงห์บุรี จ.ชัยนาท เข้า จ.นครสวรรค์ แล้วแยกซ้ายเข้าทางหลวงหมายเลข ๑๑ เข้า จ.ลำพูน รวมระยะทาง ๖๗๐ กิโลเมตร ใช้เวลาเดินทางประมาณ ๘ ชั่วโมง
รถไฟ รถไฟออกจากสถานีรถไฟหัวลำโพงไป จ.ลำพูน ทุกวัน สอบถามรายละเอียดเพิ่มเติม ได้ที่การรถไฟแห่งประเทศไทย โทร. ๑๖๙๐, ๐ ๒๒๒๓ ๗๐๑๐, ๐ ๒๒๒๓-๗๐๒๐ สถานีรถไฟลำพูน โทร. ๐ ๕๓๕๑ ๑๐๑๖ www.railway.co.th
รถโดยสารประจำทาง บริษัท ขนส่ง จำกัด มีรถประจำทางทั้งธรรมดา และปรับอากาศบริการทุกวัน จากสถานีขนส่งหมอชิต ๒ ใช้เวลาเดินทางประมาณ ๙ ชั่วโมง นอกจากนี้ยังมีบริการรถปรับอากาศวีไอพีของบริษัท อินทราทัวร์ (ย่านประตูน้ำ) โทร. ๐ ๒๒๐๘-๐๘๔๐, ๐ ๒๒๐๘-๐๕๘๐ สาขาลำพูน โทร. ๐ ๕๓๕๑ ๑๒๙๒ สอบถามรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่ สถานีขนส่งหมอชิต ๒ โทร. ๐ ๒๙๓๖ ๐๘๕๒-๖๖ สถานีเดินรถ (ลำพูน) โทร. ๐ ๕๓๕๑ ๑๑๗๓ หรือ www.transport.co.th
เครื่องบิน บริษัท การบินไทย จำกัด (มหาชน) ไม่มีเครื่องบินบินตรงไป จ.ลำพูน ต้องบินไปเชียงใหม่ แล้วต่อรถมาลำพูนอีกทอดหนึ่ง รายละเอียดสอบถามได้ที่ การบินไทย โทร. ๑๕๖๖, ๐ ๒๒๘๐-๐๐๖๐, ๐ ๒๖๒๘-๒๐๐๐ www.thaiairways.com รถประจำทางสาย เชียงใหม่-ลำพูน ออกทุกวัน ตั้งแต่ ๐๕.๐๐-๒๐.๓๐ น. บริการรับส่งทุก ๑๐ นาที จะออกจากสถานีขนส่งช้างเผือก ปลายทางสถานีขนส่ง หน้าพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติหริภุญชัย ใช้เวลาเดินทาง ๔๕ นาที

ระยะทางจากจังหวัดลำพูนไปจังหวัดใกล้เคียง
จ.เชียงใหม่ ๒๑ กิโลเมตร
จ.ลำปาง ๗๑ กิโลเมตร
จ.ตาก ๒๔๔ กิโลเมตร

ระยะทางจากตัวเมืองไปยังอำเภอต่างๆ
อ.ป่าซาง ๑๑ กิโลเมตร
อ.แม่ทา ๒๕ กิโลเมตร
อ.บ้านธิ ๒๖ กิโลเมตร
อ.บ้านโฮ่ง ๔๐ กิโลเมตร
กิ่ง อ.เวียงหนองล่อง ๔๕ กิโลเมตร
อ.ทุ่งหัวช้าง ๑๐๕ กิโลเมตร
อ.ลี้ ๑๐๕ กิโลเมตร

แหล่งท่องเที่ยว

อนุสาวรีย์พระนางจามเทวี	วัดจามเทวี	วัดพระธาตุหริภุญชัยวรมหาวิหาร
พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ หริภุญไชย	วัดพระยืน	กู่ช้าง-กู่ม้า
อนุสาวรีย์สุเทวฤาษี	วัดมหาวัน	วัดพระคงฤาษี
อนุสาวรีย์ครูบาศรีวิชัย	บ่อน้ำศักดิ์สิทธิ์ดอยขะม้อ	บ้านหนองช้างคืน
บ้านม้า ลำพูน	ตลาดกลางสินค้าเกษตร (กาดดอยติ)

อุทยานแห่งชาติดอยขุนตาล
หมู่บ้านแกะสลักอำเภอแม่ทา	หมู่บ้านกะเหรี่ยงแม่ขนาด	อ่างเก็บน้ำทาสบเส้า

อุทยานธรรมะและหอศิลป์
วัดพระพุทธบาทตากผ้า	ถ้ำเอราวัณ	แหล่งทอผ้าบ้านหนองเงือก
วัดหนองเงือก	วัดป่าเหียง	อ่างเก็บน้ำแม่วังส้าน
โบราณสถานวัดเกาะกลาง

หมู่บ้านกะเหรี่ยงพัฒนาห้วยหละ
วัดพระเจ้าตนหลวง	ถ้ำหลวงผาเวียง	วัดพระเจ้าสะเลียมหวาน
วัดพระธาตุดอยกวางคำ