พระที่นั่งอนันตสมาคม ตั้งอยู่ใกล้กับพระบรมรูปทรงม้า และพระที่นั่งวิมานเมฆ เริ่มก่อสร้างในสมัยรัชกาลที่ ๕ เมื่อพ.ศ.๒๔๕๐ โดยมีเจ้าพระยายมราชหรือนายปั้น สุขุม เป็นแม่กองจัดการก่อสร้าง ช่างออกแบบ วิศวกรและช่างเขียนภาพ เป็นชาวอิตาเลียน ทั้งนี้มีพระราชประสงค์ ที่จะสร้างขึ้นเพื่อเป็นที่รับรองแขกเมือง และประชุมปรึกษาราชการแผ่นดิน เป็นอาคารหินอ่อนสองชั้น ตัวอาคารเป็นอาคารหินอ่อน แบบเรอเนอซองส์ ของประเทศอิตาลี และแบบนีโอคลาสสิก ภายนอกประดับด้วยหินอ่อน ซึ่งสั่งมาจากเมืองคารารา ประเทศอิตาลี มีโดมสูงใหญ่อยู่ตรงกลาง และมีโดมเล็กๆโดยรอบอีก ๖ โดม รวมทั้งสิ้นมี ๗ โดม การก่อสร้างดำเนินมาถึงปีพ.ศ. ๒๔๕๓ ผ่านมาสามปี พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว เสด็จสวรรคต ในสมัยพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ ๖ ได้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ดำเนินการก่อสร้างต่อตาม พระราชประสงค์จนเสร็จในปีพ.ศ. ๒๔๕๘ ใช้เวลาในการก่อสร้างทั้งสิ้นแปดปี สิ้นค่าใช้จ่าย ๑๕ ล้านบาท ภายในพระที่นั่งบนเพดาน โดมมีภาพเขียนเฟรสโกที่สวยงามมาก เป็นภาพเกี่ยวกับพระราชกรณียกิจ ที่สำคัญของพระเจ้าอยู่หัวรัชกาลที่ ๑-๖ แห่งราชวงศ์จักรี จำนวน ๖ ภาพ โดยฝีมือเขียนภาพของนายซี. รีโกลีและศาสตราจารย์แกลิเลโอ กินี เพดานโดมด้านทิศเหนือเป็นภาพรัชกาลที่ ๑ ครั้นดำรงพระยศเป็น สมเด็จเจ้าพระยามหากษัตริย์ศึก เสด็จกลับจากราชการทัพที่เขมร ด้านทิศตะวันออกเป็นภาพ พระพุทธเลิศหล้านภาลัย และพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงอุปถัมภ์งานศิลปะ เพดานโดมด้านทิศตะวันตก เป็นภาพเหตุการณ์ พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว เสด็จประทับเบื้องหน้าพระพุทธชินสีห์ แวดล้อมด้วยพระภิกษุ และนักบวชต่างชาติศาสนนิกายต่างๆ ซึ่งได้เข้าเฝ้าทูลละอองธุลีพระบาท อยู่ทั้งสองข้าง แสดงนัยแห่งพระราชจรรยา ที่ทรงเป็นเอกอัครศาสนูปถัมภก ของทุกศาสนาโดยไม่รังเกียจกีดกัน เพดานโดมด้านทิศใต้ของท้องพระโรงกลาง เป็นภาพพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ ๕ พระราชทานอภัยทาน และทรงเลิกประเพณีทาส ในประเทศไทยโดยสิ้นเชิง เพดานโดมทางทิศตะวันออกของท้องพระโรงกลาง เป็นภาพเหตุการณ์ พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว เสด็จออกประทับ ณ พระที่นั่งบุษบกมาลาที่มุขเด็จ พระที่นั่งดุสิตมหาปราสาท เนื่องในงานพระราชพิธีบรมราชาภิเษกสมโภช เมื่อปีพุทธศักราช ๒๔๕๔ ใต้โดมกลางเป็นโดมใหญ่ ที่สุดมีจารึกพระปรมาภิไธยย่อ “จปร.” ของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ผู้ทรงมีพระราชดำริก่อสร้างพระที่นั่งอนันตสมาคม ที่เพดานนับจากใต้โดมตลอด ทั้งบริเวณท้องพระโรงกลางมีจารึกพระปรมาภิไธยย่อ “จปร.” สลับกับ “วปร.” อันเป็นพระปรมาภิไธยย่อ ของพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ซึ่งเป็นช่วงเวลาที่พระที่นั่งอนันตสมาคม ได้ก่อสร้างแล้วเสร็จ พระที่นั่งอนันตสมาคม ใช้เป็นที่ประกอบพระราชพิธีรัฐพิธีต่างๆ และเคยใช้เป็นที่ประชุมรัฐสภา ภายหลังจึงได้ย้ายการประชุม มายังรัฐสภาใหม่ซึ่งอยู่ด้านหลัง ของพระที่นั่งนี้ เปิดทุกวันเวลา ๐๙.๓๐–๑๖.๐๐ น. (ปิดขายบัตร ๑๕.๓๐ น. โปรดแต่งกายสุภาพ) ปิดวันหยุดนักขัตฤกษ์ ค่าเข้าชม ชาวไทย ผู้ใหญ่ ๒๐ บาท เด็ก ๑๐ บาท ชาวต่างชาติ ๕๐ บาท ติดต่อสอบถามโทร. ๐ ๒๖๒๘ ๖๓๐๐ ต่อ ๕๑๑๙–๕๑๒๑ โทรสาร ๐ ๒๒๘๑ ๖๘๘๐, ๐ ๒๖๒๘ ๖๐๔๙ www.vimanmek.com (เข้าชมเป็นหมู่คณะทำจดหมายเรียน ผู้ช่วยเลขาธิการพระราชวังฝ่ายที่ประทับคุณวัชรกิติ วัชโรทัย ล่วงหน้าอย่างน้อย ๑ สัปดาห์)