วัดพระธาตุดอยสุเทพราชวรวิหาร

ตามประวัติแห่งดอยสุเทพนั้น เชื่อกันว่า เดิมภูเขาแห่งนี้เป็นที่อยู่ของฤาษีนามว่า "สุเทวะ" ซึ่งตรงกับคำว่าสุเทพ อันเป็นที่มาของชื่อดอยสูงแห่งนี้ โดยวัดพระธาตุดอยสุเทพนี้ สร้างขึ้นเมื่อต้นพุทธศตวรรษที่ ๑๙ ในสมัยพระเจ้ากือนาธรรมิกราช เจ้าหลวงเมืองเชียงใหม่องค์ที่ ๖ เพื่อประดิษฐาน พระบรมสารีริกธาตุ ที่ได้ทรงอัญเชิญมาจาก เมืองศรีสัชนาลัย

ตามตำนานเล่าว่า พระเจ้ากือนาธรรมิกราช ทรงแยกพระบรมสารีริกธาตุ ไว้เป็นสองส่วน โดยอัญเชิญ องค์หนึ่งบรรจุไว้ที่ พระธาตุวัดสวนดอก ส่วนอีกองค์หนึ่ง ได้อัญเชิญขึ้นบนหลังช้างมงคล โดยพระเจ้ากือนาธรรมิกราช ทรงตั้งจิตอธิษฐานเสี่ยงทายว่า หากช้างเชือกนั้นหยุดลงตรงที่ใด ก็จะให้สร้างพระธาตุขึ้น ณ ที่แห่งนั้น ซึ่งช้างเชือกดังกล่าว ได้มาหยุดลงตรงยอดดอยสุเทพแห่งนี้ โดยทำทักษิณาวรรต สามรอบก่อนที่จะล้มลง (ตาย) ดังนั้นพระเจ้ากือนาธรรมิกราช จึงทรงรับสั่งให้สร้างพระบรมธาตุ อันเป็นที่ประดิษฐานองค์ พระบรมสารีริกธาตุ ณ ยอดดอยสุเทพ อยู่คู่ฟ้าคู่ดินเชียงใหม่ มานับแต่นั้น วัดพระธาตุดอยสุเทพ ตั้งอยู่ทางทิศตะวันตก ของเมืองเชียงใหม่ ผู้ที่เดินทางมาสักการะ ที่วัดแห่งนี้ สามารถมองเห็นทิวทัศน์ เมืองเชียงใหม่ได้อย่างชัดเจน นักท่องเที่ยว สามารถเดินขึ้นบันไดนาคไป ๓๐๐ ขั้น เพื่อไปยังวัด หรือใช้บริการรถกระเช้า ขึ้น-ลง ดอยสุเทพ ได้ ระหว่างเวลา ๐๕.๓๐-๑๙.๓๐ น.

งานประเพณีเตียวขึ้นดอย เพื่อสักการะพระธาตุดอยสุเทพ จัดเป็นประจำทุกปี โดยมีขึ้นก่อนหน้าวันวิสาขบูชา ๑ คืน ในงานจะมีขบวนแห่น้ำ สำหรับสรงพระธาตุ โดยมีพระสงฆ์ สามเณร และพุทธศาสนิกชนจากชุมชนต่างๆ มาร่วมขบวนแห่ขึ้นดอย เป็นจำนวนมาก

ความเชื่อและวิธีการบูชา เชื่อกันว่าหากมาสักการะ และอธิษฐานขอพรพระธาตุดอยสุเทพ จะมีแต่ความสำเร็จสมหวัง ดังปรารถนา แคล้วคลาด ผ่านอุปสรรคนานาไปได้ ในการสักการะพระธาตุนั้น ควรเตรียมข้าวตอก ดอกไม้ ธูปเทียนแล้วเดินเวียนขวา ๓ รอบ พร้อมกล่าวคำ นมัสการพระธาตุ โดยตั้งจิตอธิษฐาน ขอให้สมหวังในสิ่งที่ปรารถนา และควรไหว้พระธาตุให้ครบทั้ง ๔ ทิศ ซึ่งให้อานิสงส์ที่ต่างกัน คือ ทิศเหนือขอให้มีปัญญาดุจ พระจัทร์เพ็ญ ทิศใต้ ขอให้ได้เป็นพระภิกษุสงฆ์ ได้บวชในบวรพุทธศาสนา ทิศตะวันออก ขอให้ได้ขึ้นสวรรค์ ทิศตะวันตก เป็นการเคารพบูชาสูงสุด ต่อพระธาตุ สิ่งที่ไม่ควรพลาดเมื่อได้มา นมัสการพระธาตุดอยสุเทพแล้ว ควรมากราบอนุสาวรีย์ครูบาศรีวิชัย นักบุญแห่งล้านนา ที่ประดิษฐาน อยู่ตรงเชิงดอยสุเทพ เพื่อความเป็นสิริมงคลอีกด้วย

การเดินทาง จากตัวเมืองสามารถเดินทางโดย ใช้เส้นทางผ่านหน้ามหาวิทยาลัย และสวนสัตว์เชียงใหม่ สำหรับนักท่องเที่ยว ที่ไม่มีรถส่วนตัวสามารถเดินทาง มาที่วัดโดยรถสองแถวประจำทาง จากบริเวณหน้ามหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ด้าน ถ.ห้วยแก้ว ซึ่งบริการระหว่างเวลา ประมาณ ๐๕.๐๐-๑๗.๐๐ น.